|
Download een printbare pdf versie van deze handleiding (400 KB)
Om deze pdf versie te kunnen lezen heeft u Adobe Reader nodig. Download Adobe Reader (13 MB)
Dit stemapparaat is nauwkeurig, snel en
eenvoudig in gebruik. Nagenoeg alle instrumenten kunnen er mee gestemd worden.
Ook het controleren van de stemming van instrumenten zoals een accordeon
of trekzak is erg handig. Instrumenten die in zweving gestemd zijn zoals de
accordeon of trekzak kunnen met dit stemapparaat gecontroleerd worden zonder ze
open te hoeven maken. Het is dus mogelijk om eenvoudig te controleren of het
tijd wordt om uw instrument te (laten) stemmen.
Het stemapparaat draait op een pc of laptop
met een Windows besturingssysteem. Het stemapparaat werkt zowel met interne als
met externe microfoons.
Neem even de tijd om deze handleiding door te
nemen. Dit zal u later zeker veel tijd besparen. Mist er iets in deze
handleiding of zitten er fouten of onduidelijkheden in stuur me dan een e-mailtje.
Dirk’s stemapparaat.
Een korte gebruikershandleiding.
De probeerversie.
Een aantal belangrijke termen.
Welke instrumenten kunnen met dit stemapparaat gestemd worden?
Gebruikersvriendelijk.
Het microfoonsignaal.
De geluidssterkte.
De equalizer.
Het frequentiespectrum van de te stemmen toon.
De te stemmen toon.
De afwijking van de te stemmen toon.
De zweving van de te stemmen toon.
De nauwkeurigheid instellen.
De frequentie van de A4 aanpassen.
Transponeren.
Quadra Flat Tuning.
Hoeveel is een Cent?
Instellingen.
Systeemvereisten.
1. Selecteer de microfoon.
Dit doet u door op de knop 'menu' te drukken en 'settings' te kiezen. Daarna kunt
u de microfoon in de lijst selecteren. Als het stemapparaat geen
microfoonsignaal binnen krijgt dan wordt dit 'settings'
scherm automatisch opgestart. Controleer in de bovenste grafiek (microphone signal) van het
stemapparaat of de geselecteerde microfoon signaal afgeeft.
2. Stel de gevoeligheid van de microfoon in.
Dit doet u door in het scherm 'settings' op de knop 'Windows Microphone Settings' te drukken. Er wordt nu een Windows
scherm geopend waarin de microfoongevoeligheid (volume) ingesteld kan worden.
Selecteer hier eerst de gewenste microfoon en wijzig daarna het volume. Stel
het volume zo in dat wanneer het te stemmen geluid klinkt de meter in het
stemapparaat die het geluidsniveau aangeeft ongeveer driekwart uitslaat.
3. Begin met stemmen.
Laat de toon klinken die u wilt stemmen en let op de onderste meter om de
afwijking van de toon af te lezen. De afwijking van de toon wordt ook in
getalvorm weergegeven in het vakje “Cent 1”.
De probeerversie van het stemapparaat werkt op
elke pc of laptop die voldoet aan de systeemeisen zoals in deze handleiding
vermeld. U mag de probeerversie van het stemapparaat op meerdere computers
installeren en doorsturen naar vrienden of kennissen. De probeerversie
ondersteunt 1 op de 3 tonen uit de notenbalk. De andere 2 tonen kunnen niet
gestemd worden. Het is de bedoeling dat dit voldoende is om het stemapparaat goed
te testen. De functies “transponeren” en “quadra flat
tuning” werken niet in de probeerversie, de overige
functies werken allemaal.
• Frequentie (frequency):
aantal golfbewegingen per seconde van een toon (toonhoogte).
• Geluid (sound):
het geheel van, door het menselijk oor, waarneembare trillingen.
• Herz:
eenheid voor frequentie. 1 Hz = 1 golf per seconde.
• Frequentiespectrum (frequency spectrum):
alle frequenties die voorkomen in een geluid.
• Toon (tone):
geluid met een constante frequentie.
• Noot (note):
notatie voor een toon met een bepaalde toonhoogte en lengte.
• Toonhoogte (pitch):
de ervaren hoogte van een toon, de frequentie van de grondtoon.
• Grondtoon (fundamental tone):
de waargenomen toonhoogte van een geluid.
• Boventoon (overtone):
toon in een geluid met een hogere frequentie dan de grondtoon.
• Toonladder (scale):
oplopende of aflopende reeks van tonen in een vaste volgorde.
• Octaaf (octave):
verschil tussen twee tonen waarvan de frequentie van de tweede toon dubbel zo
hoog is als die van de eerste.
• Cent:
eenheid voor de relatieve toonhoogte van een toon ten opzichte van een toon in
de toonladder.
• Zweving (beating):
zweving in geluid door een gering verschil in toonhoogte van twee tonen.
Welke instrumenten kunnen met dit stemapparaat gestemd worden?
Nagenoeg alle chromatische instrumenten worden
door dit stemapparaat ondersteund. Denk aan: gitaar, viool, fluit, menselijke
stem of draaiorgel. Ook in zweving gestemde instrumenten zoals de
accordeon en de trekzak worden ondersteund. Hiervoor is een speciale functie
ingebouwd die de hoeveelheid zweving kan meten.
Het stemapparaat is eenvoudig in gebruik. Er
zijn een aantal geavanceerde functies, zoals de grafieken, aanwezig, maar deze
zijn voor het stemmen niet noodzakelijk. Ook de instellingen van het
stemapparaat zijn minimaal. Alle ingewikkelde zaken worden zoveel mogelijk
automatisch ingesteld.
Dit scherm geeft het door de microfoon gemeten
signaal weer. Met behulp van dit scherm kunt u controleren of de microfoon
functioneert. Voor het stemmen wordt dit scherm niet gebruikt.
Deze niveaumeter
geeft de geluidssterkte van de gemeten toon weer. Zodra het stemapparaat een
toon heeft geselecteerd om te stemmen (het rode balkje) dan wordt het niveau
van deze toon weergegeven. De geluidssterkte die hier wordt weergegeven is afhankelijk
van de in Windows ingestelde gevoeligheid van de microfoon. Voor het stemmen
wordt deze niveaumeter niet gebruikt.
Dit scherm geeft de sterkte van de door de
microfoon gemeten tonen weer. Van links naar rechts wordt de sterkte van de B1
tot en met de C8 met behulp van balkjes weergegeven. Hoe hoger de sterkte van
de toon, hoe hoger het weergegeven balkje. Worden er meerdere tonen tegelijk
gemeten dan worden hier ook meerdere balkjes weergegeven. In dit scherm kunnen
eventuele boventonen waargenomen worden. Het stemapparaat selecteert de te
stemmen toon automatisch uit de hier weergegeven tonen. De geselecteerde toon wordt
aangegeven door een rood balkje. Voor het stemmen wordt dit scherm niet
gebruikt.
Dit scherm geeft het gemeten frequentiespectrum
van de te stemmen toon weer. Bij een in zweving gestemde toon, zoals die van
een accordeon of trekzak, bestaat de toon eigenlijk uit twee tonen
voortgebracht door twee tongen waarvan de toonhoogte net niet gelijk is. De
weergave in dit scherm is nauwkeurig genoeg om deze twee tonen als
afzonderlijke pieken weer te geven. De kwaliteit van het stemapparaat moet
daarvoor wel op ‘hoog’ ingesteld staan. U kunt de zweving in een toon hier dus
zien! Hoe verder de twee pieken uit elkaar liggen, hoe sneller de zweving. Het
stemapparaat bepaalt de dichtstbijzijnde toon uit de toonladder en geeft deze
aan door de verticale groene lijn in het midden van het scherm. De gemeten
pieken worden aangegeven door verticale blauwe lijnen. Als een (enkele) toon
goed gestemd is hoort zijn frequentie gelijk te zijn aan die van de toon uit de
toonladder. In het geval van een enkele toon hoort het hoogste punt van de piek
dus op de groene lijn te vallen. Zit de piek rechts van de groene lijn, dan is
de toon te hoog en zit de piek links van de groene lijn dan is de toon te laag.
Het stemapparaat is zo nauwkeurig dat de piek niet exact op de groene lijn
hoeft te vallen. Een kleine afwijking is door het menselijke oor niet hoorbaar.
Met de tekst links onder in dit scherm ('1 tone' of
'2 tones') wordt aangegeven of het stemapparaat om
één of twee pieken zoekt. Met de tekst rechts onder in dit scherm ('Medi' of 'High')
wordt de nauwkeurigheid waarmee het stemapparaat werkt aangegeven. Dit scherm
geeft waardevolle informatie voor het stemmen, maar is niet noodzakelijk.
Dit scherm geeft de
nootwaarde van de gemeten toon weer. De nootwaarde wordt weergegeven door de
grote letter in het midden van het scherm. Rechtsboven van deze nootletter
wordt eventueel een kruis (#) weergegeven. Rechtsonder van de nootletter wordt
het octaaf weergegeven door een cijfer. Rechts bovenin wordt de frequentie van
de A4 weergeven. Normaal gesproken is dit 440 Hz, maar deze waarde kan
aangepast worden door de schuif rechts in het scherm. Links boven in het scherm
wordt de frequentie weergegeven die de geselecteerde toon zou moeten hebben. Links
onderin wordt weergegeven of en hoeveel het stemapparaat transponeert. Rechts
onderin wordt de 'quadra flat tuning'
stand weergegeven.
Dit scherm geeft de afwijking van de gemeten toon ten opzichte van de
dichtstbijzijnde toon in de toonladder weer. De schaalverdeling loopt van 50
Cent te laag naar 50 Cent te hoog. De blauwe lijn (twee lijnen in het geval van
zweving) geeft de afwijking van de gemeten toon weer. Een gemeten toon is goed
gestemd als de blauwe lijn in het midden (op de groene nullijn) staat. Een
kleine afwijking (+/- 2 Cent) is toegestaan omdat deze door het menselijke oor
niet hoorbaar is. Als de blauwe lijn links van het midden zit dan is de toon te
laag en als de blauwe lijn rechts van het midden zit dan is de toon te hoog.
Het getal in het schermpje “Cent 1” geeft de afwijking van de toon in Cent
weer.
Bij een in zweving gestemde toon, zoals die
van een accordeon of trekzak, bestaat de toon eigenlijk uit twee tonen
voortgebracht door twee tongen waarvan de toonhoogte net niet gelijk is. Om deze
twee tonen te kunnen meten dient het stemapparaat op “2 tonen” en “hoge
kwaliteit” ingesteld te staan. Dit is instelbaar door de knoppen “Tones” en “Quality” onder in het
stemapparaat. Standaard is het stemapparaat op 1 toon ingesteld. Het
stemapparaat kan dan niet overweg met zwevingen! Zodra “2 tonen” ingesteld is
verschijnen twee blauwe lijnen. Deze lijnen geven de toonhoogtes van de twee
tonen weer. Het verschil in frequentie tussen de beide tonen bepaald de
snelheid van de zweving. De afstand tussen de twee blauwe lijnen geeft dus de
hoeveelheid zweving weer. Het getal in het schermpje “Beating”
geeft nu de afstand tussen de twee blauwe lijnen weer. Dit getal geeft dus de
snelheid van de zweving aan. Hoe hoger het getal hoe sneller de zweving. De
gewenste snelheid van de zweving is afhankelijk van de toonhoogte van de noot
en wordt weergegeven in het schermpje “Desired”. In
het “settings” scherm is de gewenste hoeveelheid zweving bij de C4 en de C6 in
te stellen. De berekende gewenste zwevingen van de tussenliggende tonen worden
gelijkmatig verdeeld tussen deze twee ingestelde zwevingen. Tijdens het stemmen
zouden dan de waarden in de schermpjes “Beating” en “>Desired” gelijk moeten worden.
De nauwkeurigheid waarmee het stemapparaat
werkt kan op high (hoog) of op medi (medium)
ingesteld worden met de knop 'Quality' (kwaliteit)
onder in het stemapparaat. Bij een hoge nauwkeurigheid zal het stemapparaat
langzamer reageren. Voor het meten van een enkele toon zal een medium nauwkeurigheid
meestal voldoende zijn. Voor het meten van twee tonen in zweving is een hoge
nauwkeurigheid nodig.
Om uw instrument in een andere toonhoogte te
stemmen dan de standaard A=440Hz kunt u de schuif rechts in het stemapparaat
gebruiken. Met deze schuif is de frequentie van de A4 aan te passen tussen 430Hz
en 450Hz in stappen van 1Hz. Alle andere tonen zullen evenredig mee veranderen.
Boven in het scherm dat de nootwaarde weergeeft wordt de huidige toonhoogte
(frequentie) van de A4 weergeven.
Om uw instrument in een andere toon te stemmen
dan de standaard C kunt u de knoppen 'Trans' onder in het stemapparaat
gebruiken. Met deze knoppen is de stemming te transponeren naar een andere
toon. Onder in het scherm dat de nootwaarde weergeeft wordt de toon weergegeven
waar de C naartoe getransponeerd wordt.
Elke keer dat er op de 'flat' knop gedrukt
wordt, wordt het aantal b's verhoogd onder in het scherm dat de nootwaarde
weergeeft. Hierdoor wordt het mogelijk om 1 tot 4 tonen boven de weergegeven
nootwaarde te stemmen. Als de capo wordt gebruikt is
het niet nodig om deze te verwijderen. Druk meerdere keren op de 'flat' knop
afhankelijk van de positie van de capo.
De afwijking van een toon ten opzichte van de
dichtstbijzijnde toon in de toonladder wordt aangegeven in Cent. 100 Cent is de
afstand tussen een toon in de toonladder en de eerstvolgende. Als de te stemmen
toon een afwijking heeft van 50 Cent dan zit hij dus tussen twee tonen van de
toonladder.
Het stemapparaat stelt zoveel mogelijk
instellingen automatisch in. Hierdoor is het stemapparaat eenvoudig in gebruik.
Het aantal instellingen is dus minimaal. Door op de knop 'Menu' te drukken en daarna
“Settings” te kiezen, kan de te gebruiken microfoon gekozen worden en de
gewenste zweving ingesteld worden. Als de microfoon niet meteen werkt kan het
zijn dat de instellingen in Windows niet goed ingesteld zijn. Door op de 'Windows Microphone Settings'
knop te drukken wordt het Windows scherm, waar de microfooninstellingen
aangepast kunnen worden, opgestart.
Het stemapparaat draait op machines vanaf de >Pentium II 300 MHz. Het stemapparaat draait onder Windows
98, Me, 2000 en XP en maakt gebruik van een microfooningang. Dit kan een
ingebouwde microfoon zijn zoals ze op veel laptops aanwezig zijn, maar het mag
ook een externe microfoon zijn die via een connector
op de geluidskaart is aangesloten. Een USB microfoon zoals ze bijvoorbeeld op
sommige webcams aanwezig zijn is ook mogelijk.
|
|
|
e-mail naar Dirk's Projects